Woordenboek
(A)BJD
(Asian) Ball-Jointed Dolls
Een type pop met ronde kogelgewrichten, veelal met een "anime-achtige" vormgeving, en gemaakt van polyurethaan hars.
Omdat in het Engels taalgebied de term "ball-jointed doll" ook gebruikt wordt voor antieke poppen met kogelgewrichten werd het onderscheid vaak aangeduid door de toevoeging van "Asian". Met het opkomen van poppen-makers buiten Azië lijkt dit weer uit gebruik te zijn gevallen en wordt de afkorting "BJD" gebruikt voor de moderne poppen.
COA (Certificate of Authenticity)
Certificaat van echtheid
Een document dat bij de aankoop van een nieuwe pop verstrekt wordt om te bewijzen dat het om een echt product gaat, en niet om een recast. Deze kunnen zo klein zijn als een enkel kaartje, of zo groot als een brief. COA's bevatten over het algemeen informatie zoals de het model pop en het bestellingsnummer.
Customising
Op maat maken/naar voorkeur aanpassen
De BJD hobby heeft een zware focus op de pop aanpassen naar wens van de eigenaar. Vanuit de makers zelf kan dit gedaan worden door ogen, pruiken en kleding te verwisselen. Wanneer de eigenaar verder gaat dan dit wordt er gesproken van "customising" en wordt de pop een "custom" pop.
Voorbeelden van customising zijn het veranderen of geheel opnieuw doen van de face-up, andere onderdelen van de pop te beschilderen, of zelfs aan te passen door materiaal weg te halen of toe te voegen.
Doll Meet
Poppen bijeenkomst
Een georganiseerde bijeenkomst van poppen-eigenaren en hun poppen. In tegenstelling tot een beurs of een conventie zijn dit meestal informele en niet-commerciële gelegenheden, waarbij gezelligheid voorop staat. Formaat, activiteiten en locatie verschillen per meet; van een klein aantal mensen in iemands huiskamer tot en met een grote groep op een evenement of zelfs een georganiseerde fotoshoot.
Doll Meets zijn een mooie gelegenheid om andere hobbyisten te ontmoeten, verschillende poppen te zien, en natuurlijk veel foto's te nemen!
Face-up
-
Het schilderwerk dat op het gezicht van een pop zit.
De meeste makers bieden één of meerdere "standaard" of "factory" opties bij het kopen van een pop, maar veelal worden poppen ook "blank" aangekocht om vervolgens door een gespecialiseerde "face-up artist" of de eigenaar zelf beschilderd te worden.
Fullset
Volledige set
Een pop met alles erop en eraan. Meestal gaat het hierbij om Limited Editions. Je krijgt naast de pop een vooraf geselecteerde set van ogen, pruik, kleding, schoenen en eventueel accessoires en extra onderdelen. Afhankelijk van de maker en de samenstelling van de set kan de prijs flink oplopen.
Grail doll
Graal pop
De niet-direct-te-verkrijgen-pop die jij in jouw bezit moet hebben.
Het gebeurt niet voor iedereen, maar het is niet ongebruikelijk dat iemand helemaal verliefd wordt op een pop die niet makkelijk te verkrijgen is. Misschien was het een limited edition, is het bedrijf gestopt, wordt er niet naar het buitenland verstuurd, of is dat specifieke model simpelweg uit de roulering gehaald. Het is meestal wel mogelijk om de pop in kwestie alsnog te bemachtigen, maar de hoeveelheid tijd en moeite die er soms in gaat zitten is zo groot dat het humoristisch vergeleken wordt met de zoektocht naar de heilige Graal.
Hybrid
Hybride
Een term die gebruikt wordt voor poppen wiens onderdelen van verschillende makers komen, bijvoorbeeld een hoofd van Volks op een lichaam van Souldoll.
Redenen om dit te doen lopen uiteen, zo kan het bijvoorbeeld geld besparen om een hoofd op een lichaam van een goedkoper merk te zetten, of vindt men simpelweg een ander lichaam mooier. Hoofden worden ook los verkocht, en het is niet altijd mogelijk om het originele lichaam te verkrijgen. Ook kleinere onderdelen zoals handen, voeten en fantasy-onderdelen zijn regelmatig te gebruiken buiten het eigen merk.
Legit
Legitiem
Term die gebruikt wordt om aan te duiden dat de pop een officieel product is en geen recast.
Limited Edition/OOAK (One Of A Kind)
Beperkte Oplage / OOAK (een enkel exemplaar)
Zeldzame poppen.
In beide gevallen kunnen standaard-model poppen als basis gebruikt worden en gaat het om een beperkte productie met bijvoorbeeld een niet-standaard face-up en bijbehorende kleding en/of accessoires.
OOAK poppen zijn volledig uniek en worden over het algemeen gemaakt door individuele BJD kunstenaars.
Make
Verkorting van "Make-up"
De term die in Japan vaak gebruikt wordt voor Face-up.
MJD
Mechanically Jointed Doll
Poppen die samengesteld zijn door losse onderdelen op een intern frame te plaatsen. Deze zijn over het algemeen grotendeels van vinyl gemaakt, en worden doorgaans ook "Vinyl poppen" genoemd. Hieronder vallen bijvoorbeeld poppen van de merken Dollfie Dream, Smartdoll, Tinyfox en Imomodoll.
Popovy style
Popovy stijl
Een beschrijving voor een BJD die lijkt op de poppen gemaakt door popovy-sisters
PVC+ABS
-
Twee plasticsoorten die gebruikt kunnen worden voor het produceren van poppen. Maker UF Doll gebruikt deze materialen om poppen te maken die uit losse onderdelen bestaan die met elastiek bij elkaar gehouden worden. Deze poppen hebben het uiterlijk van een resin pop maar wegen veel minder.
Recasters
-
Recasters maken illegale kopieën van bestaande poppen. Dit treft voornamelijk de resin kant van de hobby omdat resin gieten relatief makkelijk is en vinyl een complexer productie-process heeft.
Naast de schending van copyright haalt deze praktijk ook verkoop weg bij de daadwerkelijk makers van de poppen, wiens bedrijven veelal uit minder dan 10 mensen bestaan. Ten slotte worden deze poppen uit goedkopere materialen gemaakt en zijn er verhalen van poppen die snel kapot gaan, of zelfs nog met stof op de pop geleverd worden.
Enkele bekende recasters zijn Oueneifs, Shuga Fairy en Fallen Angels.
Top Hat Cafe heeft een uitgebreid artikel over Recast Identificatie.
Zie ook: Scam-preventie
Resin/Resin-dust
(giet)hars/giethars stof
De verkorte term voor "Polyurethane resin(giethars)", het materiaal waar de meeste BJDs van gemaakt zijn. Poppen van dit type bestaan uit losse onderdelen die met elastiek bij elkaar gehouden worden.
Bij het schuren van de uitgeharde hars komt stof vrij die bij inademen zeer schadelijk is voor de gezondheid.
Scalpers
Doorverkopers
Technisch gezien is dit geen illegale praktijk, maar het wordt vaak als een vorm van oplichting beschouwd. Dit proces is hetzelfde als die van de ticket-doorverkoop; Scalpers kopen zo snel en zo veel mogelijk van een Limited Edition pop om deze vervolgens met een zwaar verhoogde prijs door te verkopen.
Zie ook: Scam-preventie
Scammers
Oplichters
Dit zijn mensen die een pop of accessoires te koop zetten maar deze nooit versturen en vervolgens met het betaalde geld verdwijnen. Online communities plaatsen vaak waarschuwingen wanneer ze wind krijgen van deze mensen.
Zie ook: Scam-preventie
Single/Double/Peanut joints
Enkele/Dubbele/Peanut gewrichten
De eerste BJDs hadden "enkele" gewrichten, waar de bal vorm een maximale buiging van 45 graden aan de ledematen gaf. Later kwamen hierbij "dubbele" gewrichten, die twee enkele gewrichten combineren om de ledematen verder te laten buigen. Omdat deze gewrichten een beetje op een pinda lijken, worden ze soms ook wel "peanut joints" genoemd.
Staining
Vlekken
De term die gebruikt wordt voor alle soorten vlekken die een pop kan krijgen. Polyurethaan en Vinyl zijn poreus, wat betekent dat kleurstoffen van bijvoorbeeld pruiken of kleding in het materiaal kunnen trekken en dus een vlek veroorzaken. Er zijn verschillende manieren om dit te voorkomen (licht-gekleurd ondergoed, bodysuits, tape), en in sommige gevallen kunnen de vlekken nog verwijderd/verbleekt worden met chemische middelen.
(re)Stringing
(her)spannen/elastieken
Het proces van (nieuw) elastiek door de onderdelen van een pop halen om hem/haar opnieuw in elkaar te zetten. Wordt gedaan om elastiek strakker aan te spannen of te vervangen, of bijvoorbeeld na een grondige schoonmaak van de pop of het customisen van een of meerdere onderdelen. Het elastiek wordt met behulp van bijvoorbeeld linten of speciaal gereedschap door de onderdelen getrokken. Afhankelijk van de hoeveelheid gewenste spanning kan dit veel kracht vergen, en er moet altijd voorzichtig gedaan worden.
Sueding
-
Het proces waarbij (traditioneel) dunne suède cirkels in de holle kant van een poppen-gewricht worden geplakt om een stroef oppervlak te maken waardoor de pop beter kan poseren.
Een andere manier om hetzelfde effect te krijgen is om een dunne laag hete lijm aan te brengen in plaats van suède (hot-glue sueding).
Tegenwoordig kan men ook dunne siliconen ringen kopen om in de gewrichten te plaatsen.
Tension/stringing
Spanning/"elastieken"
Traditionele BJD's worden bij elkaar gehouden met elastiek, dat onder spanning staat. Naar verloop van tijd verliest dit elastiek kracht ("losing tension"), en moet de pop opnieuw ge-spannen/elastiekt worden. De exacte hoeveelheid spanning die op het elastiek staat hangt af van de maker en de eigenaar; een pop met hoge spanning zal veelal beter poses aanhouden, maar dit maakt soms het poseren zelf lastig. Een pop met lagere spanning kan zijn/haar ledematen makkelijker en verder buigen, maar kan ook "floppy" worden en afhankelijk zijn van de omgeving om een pose aan te houden.
Vinyl
Een type plastic dat gebruikt wordt voor het maken van poppen zoals Dollfie Dream en Smartdoll. Poppen van dit type bestaan uit holle onderdelen die over een solide frame geplaatst worden.
Volks-specific abbreviations
Volks-specifieke afkortingen
Omdat Volks het bedrijf is dat de moderne ABJD hobby heeft gestart worden een aantal van hun benamingen in de gehele hobby gebruikt.
Bijvoorbeeld; de Volks Super Dollfie, afgekort tot SD, is een schaal 1/3 pop van grofweg 55-60 cms.
Een Soom Gem is ook een 1/3 oftewel 60-cms pop, en in een conversatie kunnen ze beschreven worden als "SD formaat" of zelfs "een SD", omdat dit de term geworden is voor dat formaat ook buiten het Super Dollfie merk.
Poppen makers gebruiken hun eigen benamingen voor bepaalde formaten, maar bedrijven die kleding en accessoires maken gebruiken nog vaak deze afkorting, al dan niet in combinatie met een schaal-aanduiding.
De meest gebruikte afkortingen zijn;
SD voor 1/3 poppen van ongeveer 60 cms hoog
MSD voor 1/4 poppen van ongeveer 45 cms hood
YoSD voor 1/6 poppen van ongeveer 25 cms hoog
Wiring
-
Het proces waarbij een stuk stevig ijzerdraad in de ledematen van een pop wordt geplaatst om te helpen bij het poseren.
Yellowing
Vergeling
Een natuurlijk proces dat optreedt wanneer Polyurethaan en Vinyl blootgesteld worden aan UV licht. Dit gaat sneller en is meer merkbaar bij Polyurethaan dan bij Vinyl, maar naar verloop van tijd zullen beide materialen in zekere mate verkleuren.
De mate waarin verkleuring plaatsvindt hangt af van de samenstelling van het materiaal, bescherming en hoeveelheid blootstelling aan licht. UV bescherming sprays kunnen het proces merkbaar vertragen, maar de beste methode is om de pop zo veel mogelijk uit het zonlicht te houden.